مشيّت و ارادهء خداوند است و به نحوى خواستهء ذات مقدّس اوست . توحيد در عبادت يعنى جز ذات پروردگار هيچ موجودى شايستهء عبادت و پرستش نيست ، پرستش غير خداوند مساوى است با شرك و خروج از دايرهء توحيد اسلامى . توحيد در عبادت از نظرى با ساير اقسام توحيد فرق دارد ، زيرا آن سه قسم ديگر مربوط است به خدا و اين قسم مربوط است به بندگان . به عبارت ديگر ، يگانگى ذات و منزّه بودنش از مثل و مانند ، و يگانگى او در صفات ، و يگانگى او در فاعليّت از شئون و صفات او است ؛ اما توحيد در عبادت يعنى لزوم يگانه‌پرستى ، پس توحيد در عبادت از شئون بندگان است نه از شئون خداوند . ولى حقيقت اين است كه توحيد در عبادت نيز از شئون خداوند است زيرا توحيد در عبادت يعنى يگانگى خداوند در شايستگى براى معبوديّت ، پس او يگانه معبود به حق است . كلمهء « لا إله الّا اللّه » همهء مراتب توحيد را شامل است و البته مفهوم ابتدائى آن ، توحيد در عبادت است . توحيد ذاتى و توحيد در عبادت جزء اصول اوليّهء اعتقادى اسلامى است ، يعنى اگر كسى در اعتقادش به يكى از اين دو اصل خللى باشد جزء مسلمين محسوب نمىگردد . احدى از مسلمين با اين دو اصل مخالف نيست . اخيراً فرقهء وهّابيّه - كه پيرو محمد بن عبد الوهّاب‌اند و او تابع ابن تيميّهء حنبلى شامى است - مدّعى شده‌اند كه پاره‌اى از اعتقادات مسلمين مثل اعتقاد به شفاعت ، و پاره‌اى از اعمال مسلمين مانند توسّلات و استمدادات از انبياء و اولياء بر ضدّ اصل توحيد در عبادت است ، ولى ساير مسلمين اينها را منافى با توحيد در عبادت نمىدانند . پس اختلاف وهابيّه با ساير مسلمين در اين نيست كه آيا يگانه موجود شايستهء پرستش ، خداوند است يا غير خداوند ، مثلًا انبياء و اولياء نيز شايسته پرستش‌اند ؛ در اين جهت ترديد نيست كه غير خدا شايستهء پرستش نيست ، اختلاف در اين است كه آيا استشفاعات و توسّلات ، عبادت است يا نه ؟ پس نزاع فيما بين ، صغروى است نه كبروى . علماى اسلام با بيانات مبسوط و مستدل ، نظريّهء وهّابيان را رد كرده‌اند . توحيد صفاتى همان است كه مورد اختلاف معتزله و اشاعره است . اشاعره ، منكر توحيد صفاتى مىباشند و معتزله طرفدار . توحيد افعالى نيز مورد اختلاف معتزله و اشاعره است با اين تفاوت كه در اينجا كار برعكس است ، يعنى اشاعره طرفدار